Để xuất khẩu lao động đạt
hiệu quả cao
Trong công cuộc xóa
đói giảm nghèo, phát triển kinh tế xã hội những năm qua, không thể phủ nhận vai
trò của hoạt động xuất khẩu lao động vừa giải quyết lao động tạo việc làm, nâng
cao thu nhập, nhất là với lao động khu vực nông thôn. Tuy nhiên, một thực thế
dễ nhận thấy là hiệu quả công tác xuất khẩu lao động chưa thực sự cao, số lao
động tham gia xuất khẩu còn ít. Bởi vậy, việc nâng cao hiệu quả xuất khẩu lao
động trên địa bàn tỉnh là điều cần quan tâm của cả các cơ quan chức năng và
người dân.
Trái với thời điểm những năm trước, hai năm trở lại đây, hoạt động xuất khẩu
lao động có diễn biến giảm mạnh. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Xuất khẩu lao
động tỉnh, từ năm 2003 đến hết tháng 9/2013, toàn tỉnh đưa 12.994 lao động đi
làm việc có thời hạn ở nước ngoài dưới các hình thức: ký kết hợp đồng lao động
với doanh nghiệp dịch vụ xuất khẩu lao động; ký hợp đồng cá nhân với người sử
dụng lao động nước ngoài; đi thực tập nâng cao tay nghề ở nước ngoài thông qua
các doanh nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh, bình quân trên 1000 người/năm. Riêng
năm 2013, theo số liệu thống kê chỉ có khoảng 491 lao động xuất cảnh, đạt chưa
đầy 50% kế hoạch năm. Trung tâm Giới thiệu việc làm tỉnh là đơn vị thường xuyên
tư vấn, đào tạo và giới thiệu người lao động đi xuất khẩu. Tư đầu năm 2014 đến
nay, Trung tâm đã đào tạo và đưa được 36 lao động sang thị trường Nhật Bản với
hình thức thực tập sinh vừa học vừa làm. Hiện nay, Trung tâm đang tuyển lao
động làm việc tại các thị trường Đài Loan, Angeri, Nhật Bản và đào tạo lao động
vừa học vừa làm giới thiệu sang các nước như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc…
Chi phí trung bình với xuất khẩu lao động là từ 50 - 120 triệu đồng, với du học
vừa học vừa làm là từ 180-250 triệu đồng. Ngành nghề chủ yếu là cơ khí, lao
động phổ thông, lao động nông nghiệp, xây dựng… tùy từng công việc, mỗi lao
động sẽ có mức lương trung bình từ 15 đến 30 triệu đồng/tháng.
Theo ông Cao Duy Hiệp, Trưởng phòng Tư vấn - giới thiệu việc làm tại Trung tâm,
hiện nay, các điều kiện tuyển dụng lao động đi xuất khẩu lao động khá thuận
lợi, lứa tuổi, chiều cao, cân nặng, ngoại ngữ ở mức trung bình là đạt. Tuy
nhiên, nhiều yếu tố khiến cho hoạt động xuất khẩu lao động gặp khó bởi thời
gian gần đây nhiều thông tin về việc người lao động đi xuất khẩu lao động bị
mất việc, gặp rủi ro, phải về nước trước hạn vì việc làm không ổn định, thu
nhập thấp… gây tâm lý hoang mang cho người lao động. Nguyên nhân là do việc
đăng ký đi xuất khẩu lao động ngoài luồng, không qua các kênh chính thống. Một
trong những khó khăn nữa là tỉnh ta chưa có doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh
vực đưa lao động có thời hạn ở nước ngoài mà chủ yếu là doanh nghiệp của các
tỉnh ngoài, nên khó khăn trong công tác quản lý, chỉ đạo của tỉnh đối với các doanh
nghiệp và một trong những nguyên nhân quan trọng vẫn là chi phí đi XKLĐ còn khá
cao. Ngoài ra, công tác tư vấn, tuyên truyền chưa đi vào chiều sâu, cán bộ chức
năng chưa am hiểu thấu đáo tình hình cung, cầu lao động giữa các nước, dẫn tới
hạn chế hiệu quả tư vấn và chưa tổ chức dạy nghề đáp ứng yêu cầu tuyển dụng một
số đơn hàng…
Theo thông tin từ Phòng Lao động việc làm thuộc Sở LĐ-TB&XH, hiện nay, lao
động trên địa bàn tỉnh có nhu cầu đi xuất khẩu đều hướng đến các thị trường có
thu nhập cao. Trong khi đó, điều kiện tuyển của các thị trường này tương đối
khắt khe, đặc biệt là thị trường xuất khẩu lao động Nhật Bản khi tiếp nhận lao động, họ sẽ
trực tiếp sang phỏng vấn, nhưng lao động đủ điều kiện lại rất ít. Như vậy, có
thể thấy công tác đào tạo lao động xuất khẩu chưa tốt, phần lớn các cơ sở đào
tạo hiện nay vẫn dạy những gì mình có, mà chưa đào tạo những nghề mới mà thị
trường cần.
Để công tác xuất khẩu lao động đạt hiệu quả cao, đạt mục tiêu đưa 1000 lao động
đi làm việc có thời hạn tại nước ngoài trong năm 2014, song song với tăng cường
các chương trình, trang thiết bị đáp ứng đào tạo cho các thị trường tiếp nhận
lao động khắt khe, hiện tỉnh ta đang chỉ đạo Ngân hàng chính sách xã hội, Ngân
hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tích cực triển khai cho vay theo tinh
thần Nghị quyết 37 của HĐND tỉnh, chuẩn bị đủ vốn vay cho số lao động khi có
hợp đồng đi làm việc nước ngoài, đồng thời thông tin rộng rãi, phổ biến rõ các
thủ tục cho người lao động được vay vốn xuất khẩu lao động được thuận tiện. Sở
LĐ-TB&XH cũng xây dựng đề án Xuất khẩu lao động giai đoạn 2014-2016 giải
quyết những vướng mắc trong hoạt động XKLĐ hiện nay; Trung tâm GTVL tỉnh cũng
chỉ hợp đồng tuyển và cung ứng lao động với các công ty uy tín, tiềm năng lâu
dài và có kinh nghiệm đưa người đi XKLĐ, đảm bảo quyền lợi người lao động theo
luật lao động. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được trung tâm đẩy mạnh,
ngoài việc niêm yết các thông tin về việc làm, đăng tải các thông tin tuyển
dụng tại các địa phương thì việc giới thiệu các thị trường lao động trên các
website, các phiên giao dịch việc làm định kỳ cũng là việc làm thường xuyên để
người lao động có nhu cầu được tiếp cận thông tin một cách nhanh nhất.
